สภาวะเศรษฐกิจไทยและข้อจำกัดทางการคลัง: การวิเคราะห์เพื่อกำหนดทิศทางนโยบายภาครัฐ
| dc.contributor.author | ปิยะวรรณ เงินคล้าย | |
| dc.contributor.author | ภัทร ศิรินิรันดร์ | |
| dc.contributor.author | ภูเบต เส็นบัตร | |
| dc.contributor.author | วัชราภรณ์ หวังพงษ์ | |
| dc.contributor.author | สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักงบประมาณของรัฐสภา | |
| dc.contributor.author | คณะกรรมการอ่านและตรวจสอบความถูกต้องของเอกสารวิชาการ สำนักงบประมาณของรัฐสภา | |
| dc.date.accessioned | 2026-04-22T07:40:01Z | |
| dc.date.available | 2026-04-22T07:40:01Z | |
| dc.date.issued | 2026-04 | |
| dc.description.abstract | คณะรัฐมนตรีชุดที่ 66 เริ่มบริหารงานในเดือนเมษายน 2569 ท่ามกลางแรงกดดันจากเศรษฐกิจโลกชะลอตัว ค่าเงินบาทผันผวน และวิกฤตภูมิรัฐศาสตร์ โดยเฉพาะราคาพลังงานจากตะวันออกกลางและนโยบายภาษีของสหรัฐฯ อย่างไรก็ตาม ยังมีแรงหนุนจากการดึงดูดการลงทุนกลุ่ม New S-Curve (FDI) และการกระตุ้นการบริโภคภายในประเทศ ซึ่งเป็นโจทย์สำคัญในการสร้างเสถียรภาพและขีดความสามารถในการแข่งขัน 1. เศรษฐกิจมหภาค -โครงสร้างที่พึ่งพาต่างชาติสูง: GDP พึ่งพาภาคบริการ (60%) และการส่งออก (70%) ทำให้หวั่นไหวต่อปัจจัยภายนอก เช่น ภาษีนำเข้าของสหรัฐฯ (มาตรา 122) และปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ -วิกฤตแรงงานและผลิตภาพ: ภาคเกษตรแบกแรงงานไว้ถึง 12 ล้านคนแต่สร้างรายได้น้อย ขณะที่ภาคอุตสาหกรรมมีการปิดตัวลงกว่า 2,300 แห่ง ส่งผลให้ผลิตภาพแรงงานลดลง -หนี้สินครัวเรือนและ NPL: แม้หนี้ครัวเรือนจะลดลงเหลือ 86.80% ของ GDP แต่หนี้เสีย (NPL) กลับพุ่งสูงขึ้นในทุกประเภทสินเชื่อ แม้ กนง. จะลดดอกเบี้ยเหลือ 1% เพื่อช่วยประคองแล้วก็ตาม -การลงทุน (FDI): แม้มียอดขอรับการส่งเสริมจาก BOI สูงมาก แต่การลงทุนจริงยังหดตัวเหลือเพียง 1.40% ของ GDP สะท้อนว่านักลงทุนยังไม่มั่นใจสถานการณ์จริง 2. ฐานะการคลังและหนี้สาธารณะ -รายได้กระจุกตัว: รายได้รัฐ 64% มาจากภาษีเพียง 3 ประเภท (VAT, นิติบุคคล, บุคคลธรรมดา) หากเศรษฐกิจทรุด รายได้รัฐจะหายไปทันที -ความเสี่ยงผิดเป้าหมาย: PBO คาดการณ์ว่ารายได้รัฐอาจต่ำกว่าเป้าถึง 2.4 แสนล้านบาท ซึ่งจะทำให้การลดการขาดดุลงบประมาณทำได้ยากขึ้น -เพดานหนี้: หนี้สาธารณะจ่อทะลุเพดาน 70% ภายในปี 2571 หรือเร็วกว่านั้นหากต้องแบกภาระวิกฤตพลังงาน 3. ปัจจัยเสี่ยงและวิกฤตที่ต้องเผชิญ -พลังงาน: ไทยนำเข้าน้ำมันจากตะวันออกกลางสูงถึง 51% หากเกิดวิกฤตช่องแคบฮอร์มุซ เงินเฟ้ออาจพุ่งถึง 4.5% และ GDP อาจหายไปเกือบ 1% -สังคมสูงวัย: จำนวนเด็กเกิดใหม่ต่ำสุดในรอบ 70 ปี นำไปสู่แนวคิดการขยายอายุเกษียณราชการเป็น 65 ปี เพื่อลดภาระบำนาญและรักษาแรงงาน -สงครามการค้า: ไทยถูกจัดอยู่ในกลุ่ม "Dirty 15" (15 ประเทศที่เกินดุลการค้าสหรัฐฯ สูง) เสี่ยงต่อการถูกมาตรการภาษีเจาะจงในอนาคต 4. ข้อสังเกต PBO PBO เสนอแนวทาง 7 ด้าน ดังนี้ 4.1 ปฏิรูปภาษี จัดเก็บภาษีทรัพย์สิน มรดก ภาษีลาภลอย (Windfall Tax) และภาษีขายหุ้น เพื่อสร้างความเป็นธรรม 4.2 ปฏิรูประบบราชการ ยุบ/ควบรวมหน่วยงานซ้ำซ้อน และจำกัดกำลังคนเพื่อลดรายจ่ายประจำ 4.3 ดึงดูดการลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ โดยใช้โมเดลอุตสาหกรรม EV และผ่อนปรนการถือครองอสังหาฯ ให้ต่างชาติภายใต้เงื่อนไขความมั่นคง 4.4 บริหารทรัพย์สินรัฐ นำที่ดินรัฐมาทำพลังงานหมุนเวียน หรือพัฒนาพื้นที่เศรษฐกิจชุมชน 4.5 แปรรูปรัฐวิสาหกิจ ในส่วนที่ไม่กระทบความมั่นคงเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและเสริมตลาดทุน 4.6 ปฏิรูปการศึกษา ลดระยะเวลาเรียน (ตามโมเดลอังกฤษ) เพื่อให้แรงงานเข้าสู่ตลาดเร็วขึ้นและลดภาระค่าใช้จ่าย 4.7 ปฏิรูปสาธารณสุข บูรณาการทรัพยากรร่วมกัน และควบคุมงบสวัสดิการรักษาพยาบาลข้าราชการที่มีแนวโน้มพุ่งสูง | |
| dc.description.tableofcontents | ปกหน้า คำนำ ข้อสังเกต PBO บทสรุปผู้บริหาร สารบัญ ส่วนที่ 1 เศรษฐกิจมหภาค 1.1 GDP ด้านการผลิต และด้านการใช้จ่าย 1.2 ภาคการผลิตและการจ้างงาน 1.2.1 ดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรมและอุตสาหกรรมหลัก 1.2.2 สถานการณ์การจ้างงาน 1.3 ภาคการลงทุนและนวัตกรรม 1.3.1 การลงทุนจากต่างประเทศ (FDI) และการส่งเสริมการลงทุน 1.3.2 สถานการณ์การลงทุนภาคเอกชนและค่าใช้จ่าย R&D ภาคเอกชน 1.4 ภาคต่างประเทศ 1.4.1 สถานการณ์การส่งออก 1.4.2 สถานการณ์การท่องเที่ยว 1.5 ภาคการบริโภคและเงินเฟ้อ 1.5.1 สถานการณ์เงินเฟ้อ 1.5.2 ดอกเบี้ยนโยบาย 1.5.3 หนี้สินครัวเรือน ส่วนที่ 2 ดุลงบประมาณและการคลัง 2.1 โครงสร้างรายได้ภาครัฐ 2.2 แนวโน้มรายได้สุทธิและกรอบการคลังระยะปานกลาง 2.3 หนี้สาธารณะและความเสี่ยงต่อเพดานร้อยละ 70 ส่วนที่ 3 ความท้าทายและความเสี่ยงทางเศรษฐกิจ 3.1 สถานการณ์ด้านราคาพลังงาน 3.1.1 ผลกระทบจากการปิดช่องแคบฮอร์มุซ (Strait of Hormuz) 3.1.2 ความเปราะบางทางพลังงานของประเทศไทย 3.1.3 ผลกระทบต่อเศรษฐกิจและการคลังไทย 3.2 วิกฤตประชากรไทยกับการขยายอายุเกษียณ 3.3 ผลกระทบของมาตรการภาษีศุลกากรของสหรัฐอเมริกา 3.4 ผลกระทบปัญหาภูมิรัฐศาสตร์และวิกฤตตะวันออกกลางต่อเศรษฐกิจไทย บรรณานุกรม สารบัญตาราง ตารางที่ 1-1 ค่าเฉลี่ยอัตราเติบโต GDP ตามแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ตารางที่ 1-2 การจัดอันดับอุตสาหกรรมตามมูลค่าเงินลงทุน ตารางที่ 3-1 ราคาพลังงานโลกจำแนกตามประเภท และการเปลี่ยนแปลงรายวัน รายเดือน และรายปี ณ วันที่ 13 มีนาคม 2569 ตารางที่ 3-2 ฐานะกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง (มีนาคม 2569) สารบัญภาพ ภาพที่ 1-1 GDP ด้านการผลิต ณ ราคาตลาด ภาพที่ 1-2 GDP ด้านการใช้จ่าย ณ ราคาตลาด ภาพที่ 1-3 อัตราการขยายตัวทางเศรษฐกิจของไทย ภาพที่ 1-4 ดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรม ภาพที่ 1-5 5 อุตสาหกรรมที่ส่งผลกระทบด้านบวกและด้านลบ (ม.ค.69) ภาพที่ 1-6 การจัดอันดับปัจจัยการจ้างงาน และตลาดแรงงาน ภาพที่ 1-7 จำนวนสถานประกอบการที่แจ้งหยุดกิจการตามมาตรา 75 ภาพที่ 1-8 แนวโน้มอัตราการมีงานทำต่อประชากร ภาพที่ 1-9 แนวโน้มดัชนีผลิตภาพแรงงานต่อคน ภาพที่ 1-10 แนวโน้มการขอรับการส่งเสริมการลงทุน ภาพที่ 1-11 แนวโน้มสัดส่วน FDI ต่อ GDP ภาพที่ 1-12 แนวโน้มดัชนีการลงทุนภาคเอกชน ภาพที่ 1-13 แนวโน้มสัดส่วนค่าใช้จ่าย R&D ต่อ GDP ภาพที่ 1-14 การจัดอันดับการแข่งขันของประเทศไทยโดย IMD ภาพที่ 1-15 การจัดอันดับ IMD ต่อปัจจัยท้าทายของไทย ภาพที่ 1-16 มูลค่าการส่งออก ภาพที่ 1-17 ตลาดส่งออกที่สำคัญ และสินค้าส่งออกหมวดสินค้าเกษตรและอุตสาหกรรมเกษตร และหมวดสินค้าอุตสาหกรรม ภาพที่ 1-18 จำนวนนักท่องเที่ยวต่างชาติ ปี 2560 - 2568 ภาพที่ 1-19 5 ประเทศ ที่นักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทาง เข้ามาประเทศไทยมากที่สุดปี 2568 ภาพที่ 1-20 อัตราเงินเฟ้อทั่วไป ภาพที่ 1-21 อัตราเงินเฟ้อพื้นฐาน ภาพที่ 1-22 แนวโน้มเงินเฟ้อไทย หลังสงครามสหรัฐฯ-อิหร่าน ดันราคาน้ำมันโลกพุ่ง ภาพที่ 1-23 อัตราดอกเบี้ยนโยบาย ภาพที่ 1-24 หนี้สินครัวเรือนและสัดส่วนหนี้สินครัวเรือนต่อ GDP ภาพที่ 1-25 สินเชื่อที่ผิดนัดชำระเกิน 90 วันขึ้นไป (NPLs) ภาพที่ 2-1 โครงสร้างการจัดเก็บรายได้ภาครัฐ ภาพที่ 2-2 แนวโน้มรายได้สุทธิหลังหักจัดสรรของไทย ภาพที่ 2-3 แนวโน้มการขาดดุลเงินงบประมาณ ภาพที่ 2-4 หนี้สาธารณะคงค้างและสัดส่วนหนี้สาธารณะต่อ GDP ภาพที่ 3-1 สัดส่วนการค้าทางทะเลโลกที่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ จำแนกตามประเภทสินค้า ภาพที่ 3-2 ปริมาณการขนส่งน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) จำแนกตามภูมิภาคปลายทาง ภาพที่ 3-3 โครงสร้างประชากรไทย จำแนกตามอายุและเพศ ปี 2566 และ 2593 ภาพที่ 3-4 อัตราการเกิดและอัตราการตาย ภาพที่ 3-5 ผลิตภาพของกลุ่มแรงงานต่าง ๆ ภาพที่ 3-6 พัฒนาการนโยบายภาษีสหรัฐฯ ที่เกี่ยวข้องกับประเทศไทย (มกราคม 2568 - มีนาคม 2569) ปกหลัง | |
| dc.format.extent | 42 | |
| dc.format.mimetype | application/pdf | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/20.500.14156/2010162 | |
| dc.language.iso | tha | |
| dc.publisher | สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร | |
| dc.publisher.place | กรุงเทพฯ | |
| dc.rights | สามารถนําไปเผยแพร่ได้ภายใต้ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0) | |
| dc.rights.holder | สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร | |
| dc.subject | งบประมาณและการคลัง | |
| dc.subject | เศรษฐกิจมหภาค | |
| dc.subject | ความเสี่ยงทางเศรษฐกิจ | |
| dc.subject | แนวทางการบริหารราชการแผ่นดินของรัฐบาล | |
| dc.subject | การดึงดูดการลงทุน | |
| dc.subject | ภาวะเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัว | |
| dc.subject | ความผันผวนของค่าเงินบาท | |
| dc.subject | การแข่งขันของภาคการส่งออก | |
| dc.subject | ปัญหาผลิตภาพแรงงานที่ต่ำ | |
| dc.subject | เศรษฐกิจพึ่งพาการบริโภคภาคเอกชน | |
| dc.subject | ความผันผวนของโลก | |
| dc.subject | ปัญหาการว่างงาน | |
| dc.subject | หนี้สินครัวเรือน | |
| dc.subject | ภาษีลาภลอย | |
| dc.subject | อุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า | |
| dc.title | สภาวะเศรษฐกิจไทยและข้อจำกัดทางการคลัง: การวิเคราะห์เพื่อกำหนดทิศทางนโยบายภาครัฐ | |
| dc.type | Text | |
| dcterms.accessRights | Open access | |
| mods.genre | หนังสือ | |
| nalt.date.issuedBE | 2569-04 |
