อติวิชญ์ แสงสุวรรณสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักวิชาการ กลุ่มงานบริการวิชาการ 22026-04-032026-04-032019-03https://hdl.handle.net/20.500.14156/2010070ผลงานหรือผลสำเร็จของงานที่เกิดจากการปกิบัติงานในตำแหน่งหน้าที่รับผิดชอบ ขอรับการประเมินเพื่อแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งประเภทวิชาการระดับเชี่ยวชาญ สายงานวิทยาการปก บทสรุปสำหรับผู้บริหาร คำนำ สารบัญ บทที่ 1 บทนำ 1. สภาพปัญหาและความเป็นมา 2. วัตถุประสงค์ 3. ขอบเขตการศึกษา 4. ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับ 5. นิยามศัพท์ บทที่ 2 แนวคิด ทฤษฎี และวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง 1. แนวคิด ทฤษฎีด้านพลังงาน 1.1 พลังงานและแหล่งพลังงาน 1.2 การผลิต การแปรรูปพลังงาน 1.3 ดัชนีวัดด้านพลังงาน 2. แนวคิด ทฤษฎีตลาดการแข่งขันและการแทรกแซงทางเศรษฐกิจของรัฐบาล 3. นโยบายด้านพลังงานของประเทศไทย 4. วรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง 4.1 กรณีศึกษาเรื่อง ผลกระทบของวิกฤติการณ์น้ำมันต่อสังคมไทย (พ.ศ. 2516-2543) 4.2 กรณีศึกษาเรื่อง ผลกระทบจากนโยบายการแทรกแซงราคาน้ำมัน 4.3 กรณีศึกษาเรื่อง ยุทธศาสตร์การพลังงานแห่งชาติเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืนของประเทศไทย 4.4 กรณีศึกษาเรื่อง นโยบายทางด้านพลังงานของประเทศรัสเซีย 4.5 กรณีศึกษาเรื่อง การผูกขาดกับความเหลื่อมล้ำในภาคธุรกิจ 4.6 กรณีศึกษาในโครงการการปฏิรูปกฎหมายเพื่อลดการผูกขาดและส่งเสริมการแข่งขันในเศรษฐกิจไทยในปี พ.ศ. 2555 เรื่อง พระราชบัญญัติด้วยการแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2542: ข้อจำกัดและการปฏิรูป 4.7 กรณีศึกษาการกำหนดราคารับซื้อไฟฟ้าในระบบ Feed-in Tariff (FiT) ของผู้ผลิตไฟฟ้ารายเล็กที่ใช้เชื้อเพลิงชีวมวล 4.8 กรณีศึกษาการบริหารจัดการพลังงานหมุนเวียนเพื่อผลิตพลังงานใช้ในระดับชุมชนและระดับครัวเรือน ในปี พ.ศ. 2555 4.9 กรณีศึกษาความคุ้มค่าทางการเงินในการเข้าร่วมโครงการนำร่องการส่งเสริมการติดตั้งโซล่าร์รูฟอย่างเสรี กรณีศึกษาในเขตพื้นที่ของการไฟฟ้านครหลวง ในปี พ.ศ. 2559 4.10 กรณีศึกษามาตรการทางกฎหมายในการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน: ศึกษาเปรียบเทียบกฎหมายไทยกับต่างประเทศ ในปี พ.ศ. 2557 บทที่ 3 วิธีการศึกษา 1. วิธีการศึกษา 2. ขอบเขตด้านเนื้อหา 3. เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษา 4. การเก็บรวบรวมข้อมูล 5. การวิเคราะห์ข้อมูล 6. กรอบแนวคิดในการศึกษา บทที่ 4 ผลการศึกษา 1. สถานการณ์พลังงานและความเสี่ยงด้านพลังงานของประเทศไทย 2. การจัดหาพลังงานของประเทศไทย 2.1 การจัดหาพลังงานเชิงพาณิชย์ขั้นต้น 2.2 การแปรรูปพลังงาน 2.3 การจัดหาพลังงานเชิงพาณิชย์ขั้นสุดท้าย 2.4 ดัชนีวัดด้านพลังงาน 3. นโยบายการจัดหาพลังงานของต่างประเทศ 3.1 นโยบายการจัดหาพลังงานของประเทศเยอรมนี 3.2 นโยบายการจัดหาพลังงานของประเทศไอร์แลนด์ 3.3 นโยบายการจัดหาพลังงานของประเทศจีน 3.4 นโยบายการจัดหาพลังงานของประเทศญี่ปุ่น 3.5 นโยบายการจัดหาพลังงานของประเทศเกาหลีใต้ 3.6 ความร่วมมือด้านพลังงานในภูมิภาคอาเซียน 4. ความเห็นของสมาชิกสภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศที่เกี่ยวกับการจัดหาพลังงานของประเทศไทย 4.1 ข้อเสนอแนวทางขั้นตอนการปฏิรูปและทำบลูพรินต์ฟอร์เชนจ์ (Blueprint for change) 4.2 การปฏิรูปด้านพลังงานที่เป็นเรื่องเร่งด่วนต้องดำเนินการภายใน 18 เดือนข้างหน้า 4.3 บทบาทหน้าที่ และการใช้ประโยชน์กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงและร่างพระราชบัญญัติกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง พ.ศ. .... 4.4 การอนุรักษ์พลังงานโดยใช้ข้อบัญญัติเกณฑ์มาตรฐานอาคารด้านพลังงาน (Building Energy Code : BEC) 4.5 การส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงานโดยใช้มาตรการบริษัทจัดการพลังงาน (Energy Service Company:ESCO) หรือเอสโก 4.6 ร่างพระราชบัญญัติส่งเสริมพลังงานทดแทน พ.ศ. .... 4.7 การพัฒนาศูนย์ข้อมูลพลังงานแห่งชาติ (National Energy Information Center: NEIC) 4.8 แนวทางปรับปรุงโครงสร้างราคาเชื้อเพลิงชีวภาพ: เอทานอลและไบโอดีเซล 4.9 การปฏิรูปการดำเนินงานของกองทุนพัฒนาไฟฟ้า 4.10 การส่งเสริมการผลิตไฟฟ้าจากชีวมวลไม้โตเร็วเพื่อสร้างเศรษฐกิจฐานรากให้กับเกษตรกรสร้างป่าและเสริมความมั่นคงด้านพลังงาน 4.11 แนวทางส่งเสริมและขจัดอุปสรรคในการนำขยะมูลฝอยไปเป็นเชื้อเพลิงเพื่อผลิตไฟฟ้า 4.12 การส่งเสริมกิจการไฟฟ้าเสรีที่ใช้พลังงานทดแทนในระดับชุมชน บทที่ 5 สรุปผลการศึกษา อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ 1. สรุปผลการศึกษา 2. อภิปรายผล 3. ข้อเสนอแนะเชิงวิชาการ บรรณานุกรม สารบัญตาราง ตารางที่ 2.1 ข้อดี ข้อจำกัดของเชื้อเพลิงชนิดต่าง ๆ ในการผลิตพลังงานไฟฟ้า ตารางที่ 2.2 สรุปแผนบูรณาการพลังงานระยะยาว ตารางที่ 4.1 สรุปปัญหาวิกฤติพลังงานโลกและผลกระทบต่อประเทศไทย ตารางที่ 4.2 ภาพรวมสถานการณ์พลังงานของประเทศไทย ตารางที่ 4.3 ภาพรวมการจัดหาและการใช้พลังงานของประเทศไทย ตารางที่ 4.4 การผลิตพลังงานภายในประเทศจำแนกตามชนิดพลังงาน ตารางที่ 4.5 การนำเข้าพลังงานสุทธิแยกตามชนิดพลังงาน ตารางที่ 4.6 คาดการณ์อัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจในอีก 20 ปีข้างหน้า ตารางที่ 4.7 สรุปภาพรวมการจัดหาพลังงานของประเทศไทยในอดีตจนถึงปัจจุบัน ตารางที่ 4.8 ปริมาณการผลิตก๊าซธรรมชาติ คอนเดนเสทและน้ำมันดิบของประเทศไทย ปี พ.ศ. 2559 ตารางที่ 4.9 แหล่งผลิตก๊าซธรรมชาติของประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555 - 2559 ตารางที่ 4.10 แหล่งการผลิตน้ำมันดิบและคอนเดนเสทของประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.11 มูลค่าปิโตรเลียม (ล้านบาท) ที่ผลิตได้ในพื้นที่ประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.12 รายได้ตามระบบสัญญาแบ่งปันผลผลิตที่ได้รับจัดสรรจากองค์กรร่วมไทย–มาเลเซีย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.13 มูลค่าการนำเข้าพลังงานเชิงพาณิชย์ขั้นต้นแยกตามผลิตภัณฑ์ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.14 การนำเข้าพลังงานเชิงพาณิชย์ขั้นต้นน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติแยกตามแหล่งพลังงานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.15 แหล่งนำเข้าน้ำมันดิบในปี พ.ศ. 2559 ตารางที่ 4.16 ปริมาณการนำเข้าน้ำมันดิบ ก๊าซธรรมชาติและก๊าซธรรมชาติเหลวแยกตามผู้ค้าน้ำมัน ตารางที่ 4.17 สัดส่วนการใช้พลังงานทดแทนของประเทศไทย ตารางที่ 4.18 สรุปปัญหาและอุปสรรคของการพัฒนาพลังงานทดแทน ตารางที่ 4.19 การจัดหาและการใช้น้ำมันดิบตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.20 ปริมาณการผลิตน้ำมันสำเร็จรูปของประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2559 ตารางที่ 4.21 ปริมาณการใช้ก๊าซธรรมชาติรายสาขา ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.22 ปริมาณการจำหน่ายก๊าซธรรมชาติแยกรายผู้ค้าน้ำมัน ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.23 ความต้องการพลังไฟฟ้าของประเทศไทย ตารางที่ 4.24 กำลังผลิตในระบบไฟฟ้าของประเทศไทย แยกตามผู้ผลิตไฟฟ้าปี พ.ศ. 2559 ตารางที่ 4.25 สรุปกลไกการกำหนดราคาพลังงานแต่ละประเภทของประเทศไทย ตารางที่ 4.26 การใช้พลังงานเชิงพาณิชย์ขั้นสุดท้ายจำแนกตามประเภทพลังงาน ตารางที่ 4.27 การใช้พลังงานเชิงพาณิชย์ขั้นสุดท้าย จำแนกตามสาขาเศรษฐกิจ ตารางที่ 4.28 ส่วนแบ่งทางการตลาดของผู้ค้าน้ำมันในปี พ.ศ. 2559 ตารางที่ 4.29 ปริมาณสำรองปิโตรเลียมแต่ละประเภทของประเทศไทย ณ สิ้นปี พ.ศ. 2559 ตารางที่ 4.30 ปริมาณน้ำมันดิบสำรองที่พิสูจน์แล้วแยกตามปีที่ผลิต ตารางที่ 4.31 ปริมาณก๊าซธรรมชาติสำรองที่พิสูจน์แล้ว แยกตามปีที่ผลิต ตารางที่ 4.32 ปริมาณการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์แยกตามชนิดของพลังงานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.33 การปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์แยกตามภาคเศรษฐกิจ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2555-2559 ตารางที่ 4.34 การส่งน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติทางท่อของประเทศจีนกับประเทศต่าง ๆ ตารางที่ 4.35 การใช้พลังงานหมุนเวียนชนิดต่าง ๆ ผลิตไฟฟ้าในปี พ.ศ. 2573 และค่า FIT ของพลังงานแต่ละประเภท ตารางที่ 4.36 สรุปแนวนโยบายจัดหาพลังงานของต่างประเทศ ตารางที่ 4.37 แสดงจุดเด่นและจุดด้อยด้านพลังงานของประเทศในภูมิภาคอาเซียน สารบัญภาพ ภาพที่ 3.1 แสดงกรอบแนวคิดในการศึกษา ภาพที่ 4.1 แผนที่แปลงสัมปทานปิโตรเลียมบนบก ภาพที่ 4.2 แผนที่แปลงสัมปทานปิโตรเลียมในทะเลอ่าวไทย ภาพที่ 4.3 กำลังการกลั่นของโรงกลั่นภายในประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2543-2559 ภาพที่ 4.4 การผลิตไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงชนิดต่าง ๆ ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2543-2559 ภาพที่ 4.5 ปริมาณน้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติสำรอง ณ สิ้นปี พ.ศ. 2559 ภาพที่ 4.6 การใช้พลังงานขั้นสุดท้ายและการใช้พลังงานทดแทนขั้นสุดท้าย ปี พ.ศ. 2559 ภาพที่ 4.7 ประสิทธิภาพการใช้พลังงานของประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536-2559 ภาพที่ 4.8 ดัชนีการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ต่อภาคพลังงานของประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2536-2559 ภาพที่ 4.9 ดัชนีการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ต่อหน่วยการผลิตไฟฟ้า (กิโลวัตต์ชั่วโมง) ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2535-2559198application/pdfthaสามารถนําไปเผยแพร่ได้ภายใต้ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0)พลังงานความมั่นคงด้านพลังงานสายงานวิทยาการTextสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร