ใหม่ มูลโสม, ผู้จัดทำสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร สำนักวิชาการ กลุ่มงานพัฒนาทรัพยากรสารสนเทศ2025-06-162025-06-162025-04-01https://hdl.handle.net/20.500.14156/2006978ปี พ.ศ. 2568 ครบ 120 ปี แห่งการเลิกทาส วันที่ 1 เมษายน ร.ศ. 124 ​ พระราชบัญญัติทาษรัตนโกสินทรศก 124 ได้รับการประกาศขึ้น ข้อความบางตอนจากบทความ ความเห็นของกรมพระยาดำรงราชานุภาพ "เพราะประเพณีของไทยแต่โบราณมาจนสมัยนั้น บุคคลชั้นสูงต้องอาศัยทาสทำงานต่าง ๆ ช่วยกิจการบ้านเรือน ถ้าเลิกทาสคือปล่อยคนสำหรับใช้สอยไปเสียหมดก็จะไม่สามารถเลี้ยงตัวเองได้ ​ จะจ้างคนใช้แทนทาสก็จะสิ้นเปลืองเหลือกำลัง จึงรู้สึกขัดข้องด้วยประการฉะนี้​ ที่ตัวทาสไม่อยากพ้นจากเป็นทาสนั้น เพราะถือว่า เป็นทาสสินไถ่ถ้าอยู่กับนายเงินคนใดไม่สบายก็อาจจะไปหาเงินที่นายเงินคนอื่นมาไถ่ตัวย้ายไปอยู่กับนายอื่นได้ ด้วยเหตุนั้นเหมือนกับมีข้อบังคับให้นายเงินต้องปกครองทาสด้วยเอาใจเลี้ยงดูทาส ไห้กินอยู่และใช้สอยแต่พอสมควร และพวกทาสยังเข้าใจกันต่อไปว่า ถ้าพ้นทาสจะกลับได้ความเดือดร้อน เพราะจะมีแต่ตัว ต้องทำมาหากินอยู่และหาการงานทำเลี้ยงชีพลำบากกว่าเป็นทาสที่นายเลี้ยง" ที่มา บทความ พระพุทธเจ้าหลวงกับการเลิกทาส รวบรวมโดย ศูนย์บริการทางวิชาการและกฎหมาย สำนักงานเลขาธิการรัฐสภา ใน รัฐสภาสาร ปีที่ 25 ฉบับที่ 10 (ต.ค. 2520)1application/pdfthaสามารถนําไปเผยแพร่ได้ภายใต้ สัญญาอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์แบบ แสดงที่มา-ไม่ใช้เพื่อการค้า-ไม่ดัดแปลง 4.0 (CC BY-NC-ND 4.0)Imageสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร