2022-04-282022-04-281973-01https://hdl.handle.net/20.500.14156/596221ปกหน้า คำนำ รำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ รำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ คำปรารภ ประวัติย่อ ของ พลตรี เจ้าราชบุตร[วงษ์ตวัน ณ เชียงใหม่] ต้นตระกูล ของ พลตรี เจ้าราชบุตร[เจ้าน้อยวงษ์ตวัน ณ เชียงใหม่] การสืบวงศ์ตระกูล ของ พลตรี เจ้าราชบุตร[เจ้าน้อยวงษ์ตวัน ณ เชียงใหม่] สารบาญ พงศาวดารเมืองเงินยางเชียงแสน ลวะจังกราชเนรมิตบันไดเงิน ลวะขังกราชและบริวารลงมาตามบันไดเงิน ตำนานเมืองเชียงสา พระยาตรีจักษุตัดศักราช ลวะจังราชอุปบัติ ลวะจังกราชครองเมืองเงินยาง เจ้าเมืองยวนถวายบรรณาการ พระมเหสีลวะจังกราชอธิษฐานขอโอรส ประสูติโอรส ประสูติลาวเกลาแก้วมาเมือง โอรสทั้ง 3 ไปจับปู ลวะจังกราชให้โอวาทโอรสทั้ง 3 ลาวเกลาแก้วมาเมืองยกพลไปฆ่าปู ลาวเกลาแก้วมาเมืองทูลบิดาให้เแยกกันไปอยู่คนละเมือง ลาวเกลาแก้วมาเมืองเสวยราชย์ ลาวเคียงสร้างแปลงเมืองเงินยาง สันตติวงศ์ของลาวก่อ ลาวเกือะ พี่ลาวแก้วมาเมือง ขุนจอมธรรมไปเสวยเมืองภุกามยาว ขุนจอมธรรมทรงสุบินนิมิต ขุมจอมธรรมรู้นิมิต จดหมายกำหนดคน อปริหานิยธรรม 7 ประการ ขุนเจียง ขุนจอม เกิด ขุนเจียงเรียนวิชา ขุนเจียงเสวยราชย์ ขุนเจียงรับกับพระยาแกว เหตุที่เกิดศึกพระยาแกว ถวายพระนามขุนเจียงว่า พระเจืองฟ้าสธรรมิกราช พระยาธรรมิกราช (ขุนเจียง) ส่งโอรสทั้ง 5 ไปครองเมือง อัครเทวีพระยาธรรมิกราชเห็นอัศจรรย์ 10 ประการ พระยาแมนตาตอกขอกฟ้าตาหยืดฆ่าพระยาธรรมิกราช สันตติวงศ์ขุนจองเมืองพระเยา พระยางำเมืองเกิด พระยางำเมืองเรียนวิชา พระยางำเมืองเสวยราชย์ เชื้อวงศ์พระยามังราย พระยามังรายสร้างเมืองเชียงราย พระร่วงเข้าหาเทวีงำเมือง พระยางำเมืองตามจับพระร่วงได้ พระยามังรายตัดสินความพระงำเมืองกับพระร่วง พระยามังรายแผ่อำนาจ พระยามังรายสร้างเมืองเชียงใหม่ สันตติวงศ์พระยางำเมือง สองยายตาสร้างพระประธาน ตำนานการสร้างพระประธาน นิทานเค้ามูลทุ่งเอี้ยง หนองเอี้ยง คำถามคำตอบ ตำนานสิงหนวติ เทวกาลเสวยราชย์เมืองนครไทยเทศ โอรสธิดาของเทวกาล สิงหนวติกุมารไปหาที่ตั้งเมือง สิงหนวติกุมารสร้างเมืองนาคพันธุสิหนวตินคร สิงหนวติกุมารได้เมืองอุโมงค์เสลา พระยาอชุตราชเสวยราชย์เมืองโยนก พระยาอชุตราชได้นางปทุมวดีเป็นมเหษี มหากัสสปเถรเจ้านำพระมหาธาตุเจ้ามายังเมืองโยนก พระยาอชุตราชพระราชทานที่แก่มหาธาตุเจ้า พระยาอชุตราชให้ช่างคำมาหล่อรูปกัมมโลกฤๅษี มหากัสสปเถรเจ้าเสด็จเข้าสู่นิพพาน มหากัจจายนเถรเจ้านำมหาธาตุเจ้ามาสู่โยนกนคร พระยาอชุตธรรมิกราชตาย พระมังรายราชโอรสเสวยราชสมบัติแทน มหาวชิรโพธิเจ้ากับฤๅษีนำพระบรมธาตุจากเมืองราชคฤห์มาสู่เมืองโยนก พระมังรายราชเจ้าซื้อมิลักขุรักษาพระบรมธาตุ พระมังรายราชเจ้ามีราชบุตร 2 คนราชธิดา 2 คน พระมังรายราชเจ้าแบ่งราชสมบัติ ตั้งเวียงไชยนารายน์ สันตติวงศ์พระมังรายราชเจ้า เสียเมืองโยนกนครแก่พระยาขอมดำ พระองค์พังเจ้าถูกขอมขับไปอยู่เวียงศรีทวง เทวีพระองค์พังประสูติโอรส คำอธิษฐานของสามเณร ความฝันแห่งเทวีของพระยาศรีทวง เทวีศรีทวงประสูติโอรสให้ชื่อว่าพรหมกุมาร ความฝันของพรหมกุมาร พรหมกุมารได้ช้างตามฝัน พรหมกุมารห้ามบิดาไม่ให้ส่งส่วยพระยาขอม พรหมกุมารเตรียมสู้พระยาขอม พรหมกุมารยกพลมาต่อรบพระยาขอมดำ พระยาขอมดำพ่ายหนีแก่พรหมกุมาร พระยาอินทร์เนรมิตกำแพงหิน พระองค์พังเจ้าได้ครองเมืองโยนกครั้งที่ 2 พรหมกุมารยกให้ทุกขิตตนพี่เป็นอุปราชา พรหมกุมารได้เทวี พรหมกุมารกับเทวีไปสร้างเวียงไชยปราการ พุทธโฆษาจารย์มหาเถรเจ้าชำระพระธรรม บรรจุพระมหาธาตุเจ้าไว้กลางเวียงไชยนารายน์ การสืบสันติวงศ์พระองค์พัง พระองค์ไชยศิริโอรสได้ครองเวียงไชยปราการต่อจากพระองค์พรหมราชเจ้า กษัตริย์เมืองสุธรรมวดีเมืองเมงยกรี้พลมารบเวียงไชยปราการ พระองค์ไชยศิริเจ้าเสียเวียงไชยปราการ พระองค์ไชยศิริสร้างเมืองกำแพงเพ็ชร์ พระองค์มหาไชยชนะเจ้าราชโอรส เป็นกษัตริย์เมืองโยนก ชาวโยนกนครกินปลาตะเพียนเผือกตัวใหญ่ ความพินาศของเวียงโยนก ขุนลังได้เป็นใหญ่ การสืบต่อกันมา พระยาอินทร์ให้ลวะจังกราชเทวบุตรลงมาเป็นเจ้า ลวะจังกราชตัดศักราช ลวะจังกราชสร้างเวียงเหรัญญนครเงินยางเชียงแสน ญาณรังสีมหาเถรเจ้านิมนต์มหาธาตุเจ้ามายังเหรัญญนครเงินยางเชียงแสน เวียงฝาง เวียงเชียงรายเวียงเชียงของ ลวะจังราชมีโอรส 3 องค์ โอรสทั้ง 3 ไปจับปู โอรสทั้ง 3 ไปกินเวียง ลวะจังกราชตาย เจ้าลาวเก้าเสวยราชสมบัติแทน สันตติวงศ์ของลวะจังกราช ท้าวกีคำลานเจ้าเมืองน่านฆ่าพระยาลาวจังกวาเรือนคำแก้วตาย พระยาควักวาวโอรสพระยาลาวจังกวาเรือนคำแก้วฆ่าท้าวกีคำลานตาย พระยาควักวาวได้ครองเมืองเงินยางเชียงแสน ขุนเทืองโอรสครองเมืองต่อมา ขุนเทืองได้นางแอกไค่ นางแอกไค่ให้บุตรแก่ขุนเทือง ขุนทึงโอรสได้กินเมืองแทน นางแอกไค่ได้เห็นโอรส ขุนทึงได้ของวิเศษจากปู่ย่าตายาย ขุนทึงสร้างเวียงเชียงเรือง ขุนทึงประกาศไม่ให้ทำร้ายสัตว์ จอมผาเรืองหลานครองเมืองแทนขุนทึง โอรสของเจ้าจอมผาเมือง ธิดาของพระยาลาวชิน พระยาอ้ายเจืองกับอุปราชาขุนเจืองชนช้างชนะ เจ้าขุนเจืองได้อัครมเหษี เจ้าขุนเจืองได้เป็นพระยาเจืองฟ้าธรรมิกราชาเสวยราชสมบัติเมืองเหรัญญนครไชยบุรีเงินยางเชียงแสน พระยาเจืองฟ้าธรรมิกราชได้เครื่องบรรณาการและเมืองต่าง ๆ พระยาเจืองฟ้ารู้ข่าวศึก พระยาเจืองฟ้าธรรมิกราชส่งบุตรไปครองเมือง ลาง 10 ประการปรากฏแก่อัครเทวีขุนเจือง พระยาแมนตาตอกขอกฟ้าตายืนฆ่าพระยาธรรมิกราช สันตติวงศ์ต่อจากพระยาธรรมมิกราช โอรสพระยาลาวเมง คำทำนายของปัทมังกรฤๅษีเกี่ยวกับโอรส มังรายราชโอรสครองเมืองเชียงราย มังรายได้เศวตฉัตรในเวียงเงินยางเชียงแสน ฤๅษี 4 ตนลูกพระยาวองตีฟางโพธิญาณ ฤๅษีทั้ง 4 สรงเกศาธาตุแห่งพระพุทธเจ้า ฤๅษีแยกกันกระทำสมณธรรม ผู้เป็นใหญ่ในเมืองจอมตุงค์ ท้าวมังรายทรงสร้างรูปไว้ที่ดอยจอมหงส์ ท้าวมังรายทรงไล่กวาง ท้าวมังรายรบกับชาวลวะ มางคุ้มมางเคียงทำอุบายเอาชะนะลวะได้ ท้าวมังรายให้อุตรพราหมณ์มาดูที่จะสร้างเมือง เหตุผลในการตั้งชื่อเมืองต่าง ๆ ท้าวมังรายให้มางคุ้มมางเคียนกินเมือง โอรสธิดาของพระยามังราย พระยามังรายใช้ให้หมื่นฟ้าทำกลศึก พระยายีบาเมืองลำพูนหลงเชื่อเลี้ยงหมื่นฟ้าไว้ การกระทำต่าง ๆ ของหมื่นฟ้า พระยามังรายได้เมืองลำพูน พระยามังรายครองเมืองหริภุญไชย พระยามังรายกับพวกรบชะนะพระยายีบากับพวก พระยามังรายให้โอรสครองเมืองต่าง ๆ พระยามังรายให้หมื่นฟ้าครองเมืองหริภุญไชย พระยามังรายออกไปอยู่ไชยปราการ พระยาแสนพูหลานไปแต่งเมืองเชียงราย เขตต์แดนเมืองเชียงแสน พระยาแสนพู่ได้พระบรมธาตุ บริจาคที่ให้แก่พระบรมธาตุ เขตต์แดนพันนาเชียงราย เขตต์แดนพันนาเงินยางเชียงแสน พวกฮ่อรบเมืองเขินเชียงตุง ฮ่อพากันพ่ายหนีไป เจ้าน้ำน่านกินเมืองเซียงตุงแทนพระยาน้ำท่วม ฟุงตายังแก้วฮ่อยกพวกมารบเมืองเขินเชียงตุง ฟุงตายังแก้วตายในสนามรบ ฮ่อพ่ายหนี พระยาแสนพูสร้างเวียงเงินยางเชียงแสนใหม่ พระยาแสนพูให้โอรสครองเมืองต่าง ๆ พระยาแสนพูตาย สันตติวงศ์ต่อจากพระยาแสนพู ท้าวมหาพรหมสร้างวัดและเจดีย์บรรจุพระมหาธาตุ พระราชเจ้ากือนาผู้ครองเมืองพิงเชียงใหม่รบชะนะฮ่อ พระมหาเถรเจ้าศิริวังโส ฮ่อยกมารบลานนา ศิริวังโสมหาเถรเจ้าเป็นราชครู พระยาสมปะยาให้ขุนแสงรบฮ่อ สามพระยาทำสัตย์สาบานกัน อุปัฏฐากมหาธาตุเจ้าจอมยอง ขุนแสงได้เป็นพระยาสุวรรณลำลานนาครองเมืองไชยบุรีนครเชียงแสน หมื่นพร้าวได้ครองเมืองเชียงแสน หมื่นเชียงสงหรือหมื่นพร้าวสร้างวัด หมื่นงั๊วหลานอติโลกราชได้ครองต่อมา หมื่นงั๊วสร้างวัด พระยาอติโลกราชเป็นพระยาหลวงเมืองสาด การครองเมืองเชียงแสนสืบต่อกันมา เจ้าฟ้ามังทลารบได้เมืองเชียงใหม่ เจ้าฟ้ามังทลาให้เจ้าฟ้าสาวัตถีมากินเมืองเชียงใหม่ พระหัวระมังทลาครองเมืองเชียงใหม่ เจ้าฟ้าสุทโธเกิดทะเลาะกันกับเจ้าอุปราชามังแล จ่อเจ่า แสนหลวงเรือดอนเป็นเจ้าฟ้าหลวงทิพเนตร เจ้าฟ้าหลวงทิพเนตรถูกจับขัง เจ้าฟ้าสุทโธธรรมชาติตีได้เมืองฝาง จิมฟ้าหมวกคำลูกเจ้าฟ้าหลวงทิพเนตรได้ครองเมืองเชียงแสน เจ้าฟ้าหลวงทิพเนตรกับเจ้าฟ้าหมวกคำทั้งสองพ่อลูกได้เป็นใหญ่ในลานนาทั้งมวล วัดในเวียงไชยบุรีเชียงแสนทั้งหลาย วัดนอกเวียงไชยบุรีเชียงแสนทั้งหลาย วัดที่ดอนมูลกวาว พระเจ้าศรีสุทโธธรรมราชตาย นัญชะได้เป็นกษัตริย์แทน การสืบต่อกันมาของเจ้าฟ้าหลวงทิพเนตร ศึกฮ่อมาติดเมืองอังวะ เอกาทศรถปราบได้เมืองเชียงใหม่ การครองเมืองเชียงแสนสืบต่อกันมา โปแมงชาระเจ้าเมืองเชียงใหม่ฆ่ามณีหงวนเชียงแสน มหาธรรมครองเมืองเชียงแสน เมืองเชียงตุงคืนเป็นข้าม่าน เจ้าฟ้าลักทีกินเมืองเชียงแสน ฉลองธาตุเจ้าจอมกิตติ พระเจ้าหาญวังตีนตีทัพเชียงใหม่แตก องค์นกได้เป็นเจ้าเมืองเชียงใหม่ เชียงใหม่เป็นอิสสระ ปกหลัง249application/pdfthaเจ้าราชบุตร (วงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่)ชีวประวัติเจ้าราชบุตร (2429-2515)ชีวประวัติวงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่ (2429-2515)อนุสรณ์งานศพพงศาวดารประวัติศาสตร์ไทย (ก่อน พ.ศ.1800)อศประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 61 พิมพ์เป็นอนุสรณ์ ในงานพระราชทานเพลิงศพ พลตรี เจ้าราชบุตร (วงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่) ณ เมรุวัดสวนดอก จังหวัดเชียงใหม่ วันที่ 12 มกราคม พุทธศักราช 2516Text