รายงานฉบับผู้บริหาร โครงการจัดทำแผนแม่บทและแผนปฏิบัติการเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนาสภาพแวดล้อมแม่น้ำปิง และลำน้ำสาขา
4
4
ประเภททรัพยากร
จำนวนหน้า/ขนาด
175
วันที่เผยแพร่
2563-03
เอกสารที่เกี่ยวข้อง
สิทธิ์ในการเข้าถึง
เจ้าของสิทธิ์
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
ข้อมูลอ้างอิง
(2020). รายงานฉบับผู้บริหาร โครงการจัดทำแผนแม่บทและแผนปฏิบัติการเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนาสภาพแวดล้อมแม่น้ำปิง และลำน้ำสาขา. Retrieved from: https://hdl.handle.net/20.500.14156/581061.
ผู้แต่ง (หน่วยงาน)
สารบัญ
ปกหน้า
คำนำ
สารบัญ
บทที่ 1 บทนำ
บทที่ 2 พื้นที่ศึกษา
-2.1 พื้นที่ลุ่มน้ำ
-2.2 แม่น้ำปิงและลำน้ำสาขา
--2.2.1 ลำน้ำสาขาและลำน้ำย่อยของลุ่มน้ำปิงตอนบน
--2.2.2 ลำน้ำสาขาและลำน้ำย่อยของลุ่มน้ำปิงตอนล่าง
-2.3 ความหลากหลายทางชีวภาพของระบบนิเวศในแม่น้ำ
--2.3.1 คุณภาพน้ำลำน้ำสาขา
--2.3.2 ทรัพยากรชีวภาพ
--2.3.4 ทรัพยากรสัตว์น้ำ
---1. แพลงค์ตอนพืชและสัตว์
---2. สัตว์หน้าดิน
---3. พันธุ์ไม้น้ำ
---4. ปลา
-2.4 ประวัติศาสตร์ แหล่งธรรมชาติ วิถีชีวิต ประเพณีและวัฒนธรรมชุมชนลุ่มน้ำปิง
--2.4.1 จังหวัดเชียงใหม่
---2.4.1.1 น้ำแม่ปิง ไชยมงคลเมืองเชียงใหม่
---2.4.1.2 มรดกทางธรรมชาติ
---2.4.1.3 ประเพณีวัฒนธรรม
---2.4.1.4 แหล่งโบราณคดีและโบราณสถาน
--2.4.2 จังหวัดลำพูน
---2.4.2.1 แหล่งธรรมชาติ
---2.4.2.2 แหล่งโบราณคดีและแหล่งประวัติศาสตร์
---2.4.2.3 ขนบธรรมเนียมประเพณีท้องถิ่น
--2.4.3 จังหวัดตาก
---2.4.3.1 แหล่งธรรมชาติที่สำคัญ
---2.4.3.2 ประวัติศาสตร์ของเมืองตาก
---2.3.3.4 มรดกทางวัฒนธรรม
--2.4.4 จังหวัดกำแพงเพชร
---2.4.4.1 แหล่งธรรมชาติ
---2.4.4.2 ประวัติศาสตร์เมืองกำแพงเพชร
---2.4.4.3 คลองสวนหมาก : คลองสาขาควรได้รับการอนุรักษ์
---2.4.4.4 ประเพณีนบพระ-เล่นเพลงที่จังหวัดกำแพงเพชร
--2.4.5 จังหวัดนครสวรรค์
---2.4.5.1 แหล่งธรรมชาติ
---2.4.5.2 แหล่งประวัติศาสตร์และโบราณคดี
---2.4.5.3 เพลงเรือ ที่จังหวัดนครสวรรค์
บทที่ 3 การศึกษากฎหมายระเบียบข้อบังคับเกี่ยวกับการอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำปิงและลำน้ำสาขา
-3.1 ปัญหาการบุกรุกลำแม่น้ำปิงและลำน้ำสาขา
-3.2 ปัญหาการเน่าเสียและคุณภาพของแม่น้ำปิงและลำน้ำสาขา
-3.3 ปัญหาการใช้ที่ดินริมแม่น้ำปิงและลำน้ำสาขาเพื่อการอนุรักษ์แม่น้ำปิง
-3.4 ปัญหาการดูดทรายและขุดทราย ในแม่น้ำปิงและลำน้ำสาขา
-3.5 ปัญหาการบังคับใช้กฎหมายและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์และพัฒนาแม่น้ำปิง
บทที่ 4 การจัดทำฐานข้อมูลระบบสารสนเทศภูมิศาสตร์
-4.1 การรวบรวมข้อมูลในพื้นที่ลุ่มน้ำปิง
-4.2 รายงานลักษณะฐานข้อมูลลุ่มน้ำปิง
บทที่ 5 สภาพปัญหา ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และแนวทางแก้ไข
-5.1 สภาพปัญหาลุ่มน้ำปิง
--5.1.1 การประชุมในแต่ละลุ่มน้ำสาขาย่อยในพื้นที่ของแต่ละลุ่มน้ำ โดย กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม
--5.1.2 สภาพปัญหาลุ่มน้ำปิงจากการศึกษาของคณะผู้ศึกษา
---5.1.2.1 ปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพพื้นที่ธรรมชาติแหล่งต้นน้ำลำธาร
---5.1.2.2 ปัญหาน้ำเน่าเสีย
---5.1.2.3 ปัญหาการบุกรุกยึดครองที่ดินชายตลิ่งริมแม่น้ำปิงทั้งหน่วยงานราชการและเอกชน
---5.1.2.5 ปัญหาผลกระทบจากการขุดลอกลำน้ำ และ การดูดทราย
---5.1.2.6 ปัญหาการก่อสร้างขวางลำน้ำ
---5.1.2.7 ปัญหาภูมิทัศน์เมือง
---5.1.2.8 ปัญหาอื่น ๆ
บทที่ 6 การจัดลำดับความสำคัญของแม่น้ำปิงและลำน้ำสาขา อันควรอนุรักษ์
-6.1 เกณฑ์ในการจัดลำดับความสำคัญ
--6.1.1 ด้านกายภาพและนิเวศวิทยา
--6.1.2 ด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี และศิลปวัฒนธรรม
--6.1.3 ด้านเศรษฐกิจและสังคม
-6.2 ผลการจัดลำดับแม่น้ำปิงและลำน้ำสาขา อันควรอนุรักษ์
บทที่ 7 แผนแม่บทและแผนปฏิบัติการ
-7.1 บทนำ
-7.2 วิสัยทัศน์
-7.3 ยุทธศาสตร์และแผนกลยุทธ์
-7.4 แผนงาน / โครงการ
บทที่ 8 แผนแม่บทและแผนปฏิบัติการในพื้นที่ตัวอย่าง
-8.1 ข้อมูลทั่วไปของพื้นที่ตัวอย่างชุมชนฟ้าฮ่าม
--8.1.1 ลักษณะทางกายภาพ
--8.1.2 การประเมินสภาวะแวดล้อมของพื้นที่ตัวอย่าง ตำบลฟ้าฮ่าม อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่
-8.2 ย่านวัดเกต
-8.3 แผนแม่บทและแผนปฏิบัติการในพื้นที่ตัวอย่าง
บทที่ 9 บทสรุปและข้อเสนอแนะ
บรรณานุกรม
สารบัญรูป
-รูปที่ 1 ขั้นตอนวิธีการศึกษา
-รูปที่ 2 แผนที่แสดงลุ่มน้ำปิงและลุ่มน้ำสาขา
-รูปที่ 3 แผนที่แสดงลักษณะภูมิประเทศและทางน้ำหลัก
-รูปที่ 4 แผนที่แสดงทางน้ำหลักของลุ่มน้ำปิงและลำน้ำสาขา
-รูปที่ 5 ลักษณะการเกิดที่ตื้นเขินริมตลิ่ง
-รูปที่ 6 ลักษณะของการเกิดที่งอก อันเนื่องจากกระแสน้ำ
-รูปที่ 7 การเกิดที่ตื้อเขินริมตลิ่ง
-รูปที่ 8 การตื้นเขินโดยธรรมชาติเชื่อมระหว่างที่ดินกับเกาะกลางน้ำ
-รูปที่ 9 การเกิดเกาะขึ้นกลางน้ำ
-รูปที่ 10 การรุกล้ำที่งอกริมตลิ่ง
-รูปที่ 11 การก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำแม่น้ำ
-รูปที่ 12 การก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างรุกล้ำแม่น้ำ
-รูปที่ 13 สภาพแม่น้ำปิงในเขตเมืองเชียงใหม่
-รูปที่ 14 การปลูกบ้านเรือนอย่างไม่มีการควบคุม
-รูปที่ 15 พื้นที่ป่าต้นน้ำแม่สา อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่
-รูปที่ 16 การทำลายป่าไม้ ในอำเภอเชียงดาว
-รูปที่ 17 มีการถางป่าธรรมชาติริมน้ำปิงเพื่อปลูกสวนส้ม
-รูปที่ 18 โรงฆ่าไก่ ย่านป่าตัน ในเขตเทศบาลเมืองเชียงใหม่ปล่อยน้ำเสียลงสู่ลำน้ำปิงอย่างผิดกฏหมาย
-รูปที่ 19 สภาพน้ำเสียปากคลองแม่ข่า ย่านป่าแดดไหลลงสู่แม่น้ำปิง
-รูปที่ 20 คลองแม่ ข่า 1 ใน 7 ไชยมงคลเมืองเชียงใหม่ปัจจุบันกลายเป็นแหล่งระบายน้ำเสียจากเมือง
-รูปที่ 21 การบุกรุกพื้นที่ชายตลิ่ง บริเวณอ.ดอยหล่อจ.เชียงใหม่เข้าครอบครอง เพื่อปลูกพืชยืนต้น หรือ ไม้ผล
-รูปที่ 22 สภาพการตื้นเขินพื้นที่ชายตลิ่ง บริเวณอ.จอมทองจ.เชียงใหม่ หากไม่มีการป้องกันจะเกิดการบุกรุกยึดครอง
-รูปที่ 23 การบุกรุกพื้นที่ชายตลิ่งบริเวณเมืองเชียงใหม่ ส่งผลให้แม่น้ำคับแคบ
-รูปที่ 24 การบุกรุกพื้นที่ชายตลิ่งบริเวณ ย่านป่าตัน เมืองเชียงใหม่
-รูปที่ 25 พื้นที่ริมแม่น้ำปิงบริเวณเมืองตาก พื้นที่ถนน คือ พื้นที่แม่น้ำปิงที่ถูกถม
-รูปที่ 26 อาคารที่จอดรถเทศบาลนครเชียงใหม่ บริเวณตลาดวโรรสและตลาดต้นลำใย
-รูปที่ 27 แม่น้ำปิงบริเวณหน้าค่ายกาวิละ
-รูปที่ 28 สำนักงานตำรวจภาค 5 ย่านป่าแดด
-รูปที่ 29 คอนโดมิเนียมริมแม่น้ำปิง ตรงข้ามเทศบาลนครเชียงใหม่
-รูปที่ 30 โรงแรมเวสทิน (เดิม) กรมการขนส่งทางน้ำฯดำเนินการขุดเมื่อวันที่ 18 ธันวาคม 2546
-รูปที่ 31 สถานกงสุลอังกฤษในอดีตริมน้ำปิง มีหลักลอ(สำหรับป้องกันตลิ่งพัง) มีสภาพร่มรื่น ต่อมาถูกขายต่อให้นายทุนต่างชาติเริ่มดำเนินการก่อสร้างโรงแรมห้าดาว เมื่อปี 2546 มีการตัดต้นไม้ใหญ่จำนวนมาก
-รูปที่ 32 สถานกงสุลอังกฤษ เมื่อ ปี พ.ศ.2546
-รูปที่ 33 การขุดลอกแม่น้ำปิงที่ผลกระทบกับต้นไม้ริมน้ำ บริเวณต.ฟ้าฮ่าม อ.เมือง จ.เชียงใหม่
-รูปที่ 34 ปัญหาที่เกิดขึ้นหลังจากพืชท้องถิ่นถูกทำลาย จะมีพืชต่างถิ่น ไมยราบยักษ์เข้ายึดพื้นที่
-รูปที่ 35 ฝายวังปาน อำเภอจอมทอง สร้างขวางลำน้ำปิง ส่งผลให้ปลาจากทะเลสาบดอยเต่าไม่สามารถขึ้นมาวางไข่ได้
-รูปที่ 36 ฝายที่อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่
-รูปที่ 37 มุมองจากกลางแม่น้ำปิงบริเวณสะพานนวรัฐ เมืองเชียงใหม่
-รูปที่ 38 มุมองจากกลางแม่น้ำปิงบริเวณหน้าตลาดวโรรส เมืองเชียงใหม่ เห็นแนวพนังคอนกรีตบนถนนวิชยานนท์
-รูปที่ 39 แผนที่แสดงพื้นที่ตัวอย่างตำบลฟ้าฮ่ามและย่านวัดเกต
-รูปที่ 40 แผนที่แสดงพื้นที่ชุมชนฟ้าฮ่าม
-รูปที่ 41 แผนที่แสดงพื้นที่ตัวอย่างย่านวัดเกต ในเขตเทศบาลเมืองเชียงใหม่
-รูปที่ 42 ป่าต้นน้ำแม่สา อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
-รูปที่ 43 ดอยอินทนนท์ป่าต้นน้ำปิง อ.จอมทอง จ.เชียงใหม่
-รูปที่ 44 แม่น้ำปิงบริเวณหุบเขาแม่แตง จ.เชียงใหม่
-รูปที่ 45 บึงน้ำรูปแอกวัว ติดกับแม่น้ำปิงบริเวณอ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่
-รูปที่ 46 เกาะกลางน้ำ บริเวณ อ. แม่แตง จ.เชียงใหม่
-รูปที่ 47 ลักษณะการตวัดโค้งของลำน้ำ (Meandering)บริเวณอ. แม่แตง จ.เชียงใหม่
-รูปที่ 48 น้ำแม่ปิง บริเวณฝายวังไฮ อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่
-รูป 49 เกาะทรายกลางน้ำปิงบริเวณเมืองตาก
-รูปที่ 50 คลองท่อทองแดง คลองส่งน้ำสมัยสุโขทัยผันน้ำจากแม่น้ำปิงสู่เมืองสุโขทัย ปัจจุบันมีการพัฒนาปรับปรุงโดยการดาดคอนกรีตตลอดคลอง ทำให้สภาพแวดล้อมริมน้ำเสียไป
-รูปที่ 51 คูเมืองเดิมบริเวณโบราณสถานเมืองกำแพงเพชร มีสภาพร่มรื่นแวดล้อมไปด้วยต้นไม้ท้องถิ่นดั้งเดิมร่มครึ้ม มีการรักษาสภาพธรรมชาติ เป็นแบบอย่างที่ดีในการพัฒนาภูมิทัศน์ของแม่น้ำลำคลอง
-รูปที่ 52 พื้นที่ปากคลองสวนหมาก หน้าวัดพระบรมธาตุนครชุมปัจจุบันมีสภาพเสื่อมโทรมสภาพลำคลองคับแคบ สมควรได้รับการฟื้นฟูให้เป็นแหล่งโบราณสถานริมน้ำ
-รูปที่ 53 สวนสาธารณะริมแม่น้ำปิงบริเวณ อ.เก้าเลี้ยว จ.นครสวรรค์
-รูปที่ 54 อุทยานสวรรค์ สวนน้ำกลางเมืองนครสวรรค์
-รูปที่ 55 ความสัมพันธ์ระหว่างสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศ
-รูปที่ 56 กิจกรรมการเรียนรู้เรื่องเกษตรธรรมชาติริมแม่น้ำแก่เด็กและเยาวชน
-รูปที่ 57 กิจกรรมล่องเรือศึกษาเรียนรู้ระบบนิเวศ วิถีชีวิต ริมน้ำปิง
สารบัญตาราง
-ตารางที่ 1 หัวเรื่อง และแหล่งที่มาข้อมูล
-ตารางที่ 2 สภาพปัญหาลุ่มน้ำปิง
สารบัญแผนภูมิ
-แผนภูมิที่ 1 แสดงยุทธศาสตร์และกลยุทธ์การอนุรักษ์และพัฒนาสภาพแวดล้อมแม่น้ำปิงและลำน้ำสาขา
-แผนภูมิที่ 2 แสดงยุทธศาสตร์และกลยุทธ์การอนุรักษ์และพัฒนาสภาพแวดล้อมแม่น้ำปิงในพื้นที่ตัวอย่าง
ปกหลัง